تبریک

 

فرارسیدن سال نوراپیشاپیش به همه نوروزدوستان جهان وهموطنان

محترم تبریک می گویم.امیدوارم این عیدملی برای همه مبارک باشد.

سال خوبی داشته باشید.

یادداشت فقهی 136

 

یادداشت ۱۳۶ : امامت بانوان در نماز

 

در فقه اسلامی -چه فقه شیعه وچه فقه سنی- مسلم است که بانوان نمی توانند در نماز جماعت آقایان امام جماعت باشند:الحدائق۱۱/۱۸۷والمجموع

نووی۴/۲۲۳.البته به ابوالثوروالمزنی و ابن جریرقول به جواز نسبت داده شده است لکن همانطور که جناب نووی می نویسد مذهب جمهور علماء قدیم و جدید عدم جواز است.

بحث اصلی درباره امامت در نماز جماعت بانوان است.آیا یک خانم می توانند با داشتن دیگر شرایط  پیش نمازبانوان شود؟

دراینجا اختلاف نظر وجود دارد مشهور علمای شیعه و سنی قائل به جواز هستند

:الحدائق ۱۱/۱۸۷ کتاب الخلاف ۱/۵۶۲

اما عده ای از فقهاء ما در این مساله مخالف هستند مانند سید مرتضی و ابن جنید و علامه حلی در کتاب مختلف الشیعه و صاحب مدارک الحدائق ۱۱/۱۸۷    

از معاصرین هم مرحوم آقای گلپایگانی اشکال کرده اند (ر.ک حاشیه عروة الوثقی ج/۱/۷۹۷ موسسة الاعلمی).

البته همانگونه که صاحب حدائق گفته است: محل اختلاف نظر امامت زن در نماز های واجب است اما در نمازهای مستحب مانند نماز استسقاء علمای ما اشکالی نمی کنند.

به هر حال آنچه اهمیت دارد بررسی روایات مسئله است.

ما در این موضوع سه دسته روایت داریم:

۱ـ روایاتی دلالت بر جواز امامت زن می کنند مانند موثقه سماعة ( عن المراة توم النساء فقال لا باس به) الوسائل ۸/۳۳۶ ب ۲۰ ح ۱۱ ابواب صلاة الجماعة

۲ـ روایاتی که دلالت بر منع امامت زن می کنند مانند صحیحة زراره عن ابی جعفر (ع) قال: قلت له المراة توم النساء قال لا الا علی المیت...الوسائل ۸/۳۳۴ .

۳ـ روایاتی که می گوید در نماز های واجب امامت ممنوع و در نمازهای مستحب مجاز است مانند صحیحه هشام بن سالم عن المراة توم النساء؟

قال: توومهن فی النافلة فاما المکتوبة فلا...الوسائل ۸/۳۳۳

آقای خویی می فرمایند: طبق قاعده ما باید دسته سوم را شاهد جمع میان دو دسته اول بگیریم و میان

نمازهای واجب و مستحب تفصیل دهیم لکن در اینجا محذوری وجود دارد چراکه باتوجه به ندرت نماز نافله

ای که جماعت در آن مشروع باشد.

- نماز استسقاء و نماز جماعت دوباره خوانده شده - حمل روایات دسته اول بر این موارد حمل بر فرد نادر

و در نتیجه ناصحیح است.بنابراین ما با توجه به اینکه دسته اول صریح در جواز و دسته دوم ظاهر در منع

است. ما از باب تقدیم نص بر ظاهر قائل به جواز با کراهت می شویم.(موسوعة ۱۷/۴-۳۵۳ )

بنده از ابتدا که با این نصوص مواجه شدم به نظرم آمد روایات دسته اول صریح در جواز است و بر روایات

 دسته دوم مقدم می شود و روایات دسته شوم هم تفصیلی در مورد روایات دسته دوم است. بنابراین اساسا

نوبت به قاعده ای که مورد نظر ایشان است نمی رسد چراکه اگر آن قاعده کلیت داشته باشد حمل صورت

جواز بر فرد نادر مشکلی ندارد چراکه اولا نادر بودن مواردی که جماعت مستحب است معلوم نیست. ثانیا

با توجه که مورد روایات از مصادیق خارجی نیست و به صورت قاعده ای از امام سوال شده چه اشکالی

دارد که تنها در عالم خارج مصدایق نادری مجاز بوده باشد؟

به هر حال به نظر ما امامت بانوان برای بانوان بی اشکال است.(در نقلهای اهل سنت امامت ام سلمه و

عایشه گزارش شده است. ر.ک المحلی لابن الحزم الاندلسی ۴/۱۳۶)

در مورد کراهت - به معنای ثواب کمتر داشتن - هم تامل وجود دارد که فعلا فرصت ثبت آن وجود ندارد و

الحمد لله رب العالمین. نوشته شده در ۲۰/۵/۱۳۹۰ رمضان المبارک ۱۴۳۱

----------------------------------------------------------------------------------------------------

 

شیخ در خلاف ۱/۵۶۲ می فرماید: (یستحب للمراة ان توم النساء فیصلین فی الفرائض و النوافل ...و قال

مالک یکره فی الفریضة دون النافلة )